Felsefe Söyleşileri 14: Aydınlanma Ve Akıl

 

Aydınlanma teriminin/kavramının özellikle 18. yüzyılda ağırlıklı olarak kullanıldığını, bu yüzyılı nitelediğini biliyoruz. Ancak terimin/kavramın içerdiği anlam, zaman içinde daha önceki ve sonraki entellektüel duruşların da ölçütü olmaya başlıyor ve böylece örneğin, Sofistlerle bağlantısı içinde bir “Eskiçağ Aydınlanması”ndan söz ediliyor. Eskiçağdaki ya da 18. yüzyıldaki Aydınlanmadan çok farklı olmak üzere, Ortaçağ başlarında daha çok Augustinus’un kullandığı anlamıyla başka bir Aydınlanmadan da söz edildiğini biliyoruz. Öyleyse Aydınlanma teriminin/kavramının hangi anlamda kullanıldığı üzerinde düşünmek ve özellikle de günümüzde ne anlama geldiği konusunda bilinçli bir tutumu benimsemek büyük önem taşıyor.

Akıl terimi/kavramı da her dönemde farklı biçimde anlaşılan, içeriklendirilen bir terim/kavram. Akıl özellikle Eskiçağdan beri insan varoluşuyla birlikte ele alınıyor; insanın bir akıl varlığı olduğundan sık sık söz ediliyor. Aklın Aydınlanmayla olan ilişkisi de felsefenin özellikle Yeniçağ’da en önemli gündem maddesini oluşturuyor. Aydınlanma Çağı’na aynı zamanda “Akıl Çağı” da deniliyor.  Günümüzde akla, aydınlanmaya ne kadar yakınız ya da ne kadar uzağız sorusu bu çerçevede belki de en önemli soru olarak karşımıza çıkıyor.  

Aydınlanmayı, aklı, aralarındaki ilişkileri aydınlatmak üzere şu soruları sorabiliriz: 

  1. Aydınlanmanın felsefi bir duruş olarak nasıl bir dışdünya tasarımı vardır?
  2. Aydınlanmanın düşünsel arkaplanı nedir?
  3. Aydınlanmanın nasıl bir dil kullanımı vardır?
  4. Aydınlanmacı tutum dünyayı, bilgiyi, insanı nasıl karşılar?
  5. Aydınlanma-akıl ilişkisi nasıl bir ilişkidir?
  6. Aydınlanma ve karşı kutbunda yer alan felsefi duruşlar nasıl bir gerilim yaratır?
  7. Aydınlanma-Romantizm gerilimi nedir?

Toplam sekiz hafta sürecek olan, İstanbul Marmara Eğitim Vakfı ve Felsefe Bölümü’nün işbirliğiyle düzenlenen “Felsefe Söyleşileri 14”te felsefeseverler,  Aydınlamayı, akılla olan ilişkisini yukarıdaki sorular ya da benzer sorular eşliğinde tartışacaklar.

Tartışmayı, İoanna Kuçuradi (Maltepe Üniversitesi, 05 Nisan 2014), Muttalip Özcan (Maltepe Üniversitesi, 12 Nisan 2014), Besim Dellaloğlu (Sakarya Üniversitesi, 19 Nisan 2014), Güncel Önkal (Maltepe Üniversitesi, 26 Nisan 2014), Ahu Tunçel (Maltepe Üniversitesi, 03 Mayıs 2014), Mustafa Günay (Çukurova Üniversitesi, 10 Mayıs 2014), Taşkıner Ketenci (Mersin Üniversitesi, 24 Mayıs 2014), Betül Çotuksöken (Maltepe Üniversitesi, 31 Mayıs 2014) sorularıyla kışkırtacak.

Felsefe Bölümü’nün kuruluşunun 10. yılında felsefeseverleri, tartışmayı, eleştirmeyi, sorgulamayı sevenleri; varolanı, Aydınlanmayla, akılla karşılamayı ve Aydınlanmayla, akılla karşılaşmak isteyenleri Marmara Eğitim Köyüne bekliyoruz.

Konuşmacı

Konu başlığı

tarih

İoanna Kuçuradi

Modernite, Aydınlanma ve Bir Dünya Görüşü Olarak Bilim

05 Nisan 2014

Muttalip Özcan

Yeni Bir Aydınlanma Fikri

12 Nisan 2014

Besim Dellaloğlu

Eleştirel Açıdan Aydınlanma

19 Nisan 2014

Güncel Önkal

Tragedya ve Akıl

26 Nisan 2014

Ahu Tunçel

Eleştiri Ekseninde Aydınlanma ve Demokrasi

03 Mayıs 2014

Mustafa Günay

Cumhuriyet Döneminde Aydınlanma Kavramı ve Aydınlanmacı Felsefe Geleneği

10 Mayıs 2014

Taşkıner Ketenci

Aydınlanmanın Aklı Kimin Aklı?

24 Mayıs 2014

Betül Çotuksöken

Aydınlanma Yeniden…

31 Mayıs 2014